Tevekkül ile tefekkür' ü ömründe hiç bilipte yaşayamayan nice insanlar var. Tefekkür ile tevekkül' ü olmayan insanın tekâmül'ü hiç olmaz. Tekâmül yapabilmek insanın varlıksal varlığını mutlak zodiç bilinç varlığında biliş bilinç varlığında varlığını bilmesidir. İnsanların arasına düşen bir hal ile araya giren ayrılıklar insan canken o canda ikiye bölünmekle parçalanmalar oluşur. Her bir hal tekâmüldür. Tekâmül varlıksallığın varlıkta bilinmesi için gereklidir. Tekâmül varlıkta mütalaa ihtivasını açarak varlıkların yapmış olduğu tekâmül gereği varlığında oluşumunu mütalaa ihtivasıyla belirler. Mütalaaya kısa bir örnekleme verecek olursak bir yerde deprem olursa herkes o depremi yaşamaya bilir. Sonsuz örnekler sıralayabiliriz. Hiçbir tekâmül ve mütalla ihtivası birbirine benzemez. Sonsuz sınırsızdır. Beşeri omranda tekâmül yapamaz. Omran kesinlikle bilinç bile değildir. Omranda olan beşeriyat beşeridir. Omrandan çıkması muhakkak ki gereklidir. Omran üstü bilinç varlığı insandır. Omran sınırlı maddesel algıya sahip beşeridir. Bilinç varlığı ise sonsuz sınırsızdır. Mutlaktır. İnsanlık üstü varlıksal varlık bilinç varlığıdır. İnsanlık daima üst bilinç varlığına ulaşmak durumundadır. Tekâmül meleküt, ceberrüt , lahut alemlerin varlığıdır.