Budama yaralarının dezenfekte edilmesi ve ağacın kış uykusunda dış etkenlere karşı direnç kazanması amacıyla yapılan ilaçlama yöntemidir.

Geleneksel tarımın en etkili silahlarından biri olan bordo bulamaç bakır sülfat (göztaşı) ve "kireç" karışımından oluşan bu mucizevi ilaç, ağaçların gövdesini ve dallarını koruyucu bir zırh gibi sararak enfeksiyon riskini minimuma indirir.

Neden budama sonrası mutlaka uygulanmalı?

Ağaçlarda budama yapıldıktan sonra ortaya çıkan yaralar, özellikle kışın nemli ve ılıman havalarında mantar sporlarının yerleşmesi için ideal ortamlardır. Elma ve armutta Karaleke, şeftalide Yaprak Kıvırcıklığı (Klon), sert çekirdekli meyvelerde ise Monilya ve Kanser (Nectria ditissima) gibi yıkıcı hastalıklar, bu açık yaralardan ağacın bünyesine sızar. Bordo bulamacı, kesim yüzeylerini dezenfekte ederek patojenlerin kolonileşmesini engeller. Uzmanlar, budamadan hemen sonra, yara dokusu henüz tazeyken yapılan uygulamanın başarısının, bahar aylarında yapılan ilaçlamalardan çok daha yüksek olduğunu vurguluyor.

Bordo bulamacı hazırlamanın püf noktaları

Piyasada hazır sıvı formda satılan ürünler bulunsa da, birçok profesyonel üretici kendi karışımını hazırlamayı tercih etmektedir. Standart bir uygulama için genellikle %2’lik bordo bulamacı önerilir. Bu karışımı hazırlarken en kritik kural, metal kap asla kullanmamaktır; çünkü bakır sülfat metalle tepkimeye girerek özelliğini kaybeder. Plastik veya ahşap kaplarda eritilen bakır sülfat çözeltisi, üzerine yavaşça sönmüş kireçli su eklenerek hazırlanır. Karışımın pH dengesinin kontrol edilmesi, ağacın yakılmaması için hayati önem taşır. Eğer karışıma batırılan parlak bir çivi birkaç dakika sonra pas rengini alıyorsa, karışıma bir miktar daha kireç eklenmesi gerektiği anlaşılır.

Uygulama tekniği: Ağacı yıkamak

Bordo bulamacı uygulamasında yapılan en büyük hata, sadece gövdeye ilaç sıkılmasıdır. Etkili bir koruma için ağacın "yıkanması" tabiri kullanılır. İlaçlama makinesinin basıncı ayarlanarak, ağacın en uç dallarından ana gövdesine, hatta kök boğazına kadar her nokta mavi renge boyanmalıdır. İlacın her çatlağa ve her budama yarasına nüfuz etmesi sağlanmalıdır. Ayrıca, ağaçların altındaki budama artıkları ve dökülmüş yaprakların üzerine de ilaç sıkılması, toprakta kışlayan zararlı popülasyonunu kırmak adına akıllıca bir stratejidir.

Hava koşulları ve zamanlama

Uygulama için rüzgarsız, yağışsız ve don beklentisi olmayan günler seçilmelidir. Püskürtülen ilacın dal üzerinde kuruyup tutunabilmesi için uygulamadan sonraki ilk 24 saat boyunca yağmur yağmaması gerekir. Eğer ilaçlama sonrası kısa sürede şiddetli bir yağış gerçekleşirse, koruyucu tabaka yıkanacağı için işlemin tekrarlanması önerilir. 2026 üretim sezonunda yüksek verim ve kaliteli meyve hedefleyen üreticiler için bordo bulamacı, bir seçenek değil; sağlıklı bir başlangıcın temel şartıdır. Düzenli kış ilaçlaması yapılan bahçelerde, yaz dönemindeki kimyasal ilaç kullanımının %30 ile %50 oranında azaldığı gözlemlenmiştir.